Toshiba Laptop

Sahadaki Toshiba'ların çoğu artık yaşlı

Toshiba dizüstü bilgisayarlar uzun yıllar Türkiye'de yaygın satıldı; markanın bilgisayar bölümü sonradan el değiştirdi ve bugün farklı bir isimle sürüyor. Pratikte bu, servise gelen cihazların büyük kısmının yıllanmış olması demek.

Yaşlı bir dizüstünde arızaların dağılımı yenisinden farklı. Sırayla en sık görülenler: ısınma, disk, menteşe, şarj soketi ve batarya. Beşi de onarılabilir tarafta ve hiçbiri anakart değiştirmeyi gerektirmiyor.

Isınma: en sık gereken iş

Dizüstü bilgisayarlar havayı alttan ya da yandan çekip fanla dışarı atıyor. Yıllar içinde bu yolun üzerinde keçeleşmiş bir toz tabakası oluşuyor ve hava geçişi kesiliyor. Aynı dönemde işlemciyle soğutucu arasındaki ısı iletim macunu kuruyor.

Belirtileri tanıdık:

• Fan sürekli ve yüksek sesle dönüyor
• Cihaz alttan elle tutulamayacak kadar ısınıyor
• Ağır bir işte (video, oyun, çok sekmeli tarayıcı) kendi kendine kapanıyor
• Performans bir süre sonra düşüyor, yeniden başlatınca toparlıyor

Sonuncusu önemli: işlemci ısıyı atamadığında kendini yavaşlatıyor. Yani "bilgisayar yavaşladı" şikâyetinin bir kısmı yazılım değil ısı.

Çözüm cihazı açıp fanı ve soğutucu peteklerini temizlemek, macunu yenilemek. Rutin bir bakım işi ve birkaç yılda bir gerekiyor. Kendi başınıza dışarıdan basınçlı hava sıkmak yeterli olmuyor; toz petekler arasında keçeleşiyor ve dışarıdan üflenen hava onu daha da içeri itebiliyor.

Cihazı yatak, koltuk, halı gibi yumuşak zeminde kullanmak alttaki hava girişini kapatıyor. Sert bir zemin ya da basit bir altlık gerçek fark yaratıyor.

Disk: yaşlı cihazı en çok toparlayan tek değişiklik

Bu dönemin cihazlarının çoğunda dönen tabaklı sabit disk var. Bugünün işletim sistemleri bu diskler için ağır kalıyor ve sonuç, açılışın dakikalar sürmesi.

Diski katı hâl diskiyle (SSD) değiştirmek, eski bir dizüstünde hissedilen en büyük iyileşmeyi sağlıyor. Açılış süresi, program açma ve genel tepki gözle görülür şekilde değişiyor. İşlemci ve ekran aynı kalsa bile cihaz kullanılabilir hâle geliyor.

İki uyarı var. Birincisi: veri yedeği. Disk değişiminde eski diskteki her şey yeni diske aktarılmalı ya da önceden yedeklenmeli; bunu baştan konuşun. İkincisi: disk arıza belirtisi veriyorsa (tık sesi, dosyaların açılmaması, mavi ekran) değişim acil ve veri kurtarma ayrı bir iş, ayrı bir bedel.

Menteşe ve kapak

Yıllanmış dizüstülerde menteşenin tutunduğu plastik gövde yoruluyor ve çatlıyor. Belirtisi kapağın gevşemesi, kendi kendine kapanması ya da açarken çıtırdaması.

Bu erken müdahale edilmesi gereken bir arıza. Gevşemiş menteşe zorlandıkça ekran kablosunu ve gövdeyi de yırtıyor; küçük bir onarım, ertelendiğinde ekran değişimine dönüşüyor. Kapakta zorluk hissettiğiniz anda baktırın.

Şarj soketi ve batarya

Soket. Kablo oynatılınca şarj kesiliyor ya da belirli bir açıda tutmak gerekiyorsa soket yorulmuş demektir. Değişebilir bir parça; zorlandıkça anakarttaki lehim noktalarını da bozuyor.

Batarya. Yıllanmış cihazlarda bataryanın kapasitesini kaybetmiş olması normal ve bir arıza değil. Cihaz fişteyken sorunsuz çalışıyorsa batarya değişimi bir tercih. 🔴 Batarya şişmişse durum farklı: dokunmatik yüzey yükselmiş, alt kapak kabarmış ya da cihaz düz durmuyorsa kullanmayı bırakın ve fişe takmayın.

Servis çağırmadan önce

• Cihazın altındaki etiketten model numarasını alın
• Fan sürekli mi dönüyor, cihaz ısınınca mı kapanıyor — not edin
• Açılış süresi ne kadar, cihazda dönen disk mi SSD mi biliyor musunuz
• Kapakta gevşeme ya da çıtırtı var mı
• Şarj kabloyu oynatınca kesiliyor mu
• Alt kapak kabarmış mı, cihaz masada düz duruyor mu
• Veriniz yedekli mi — disk işi olasılığında bu ilk soru